Alternatieve geldsystemen voor een betere wereld – Deel 2

Waarom brengen we hier geld in relatie tot de samenleving?

Samenleving betekent met elkaar leven, niet ‘naast elkaar’. Met elkaar is een rechtstreekse relatie. “Tussenkomers” verzwakken of verbreken die relatie. Verzekeringen vervangen hulp van familie of de buurt. Lonen verbergen de impact van wat gedaan is voor de samenleving … in positieve of negatieve zin. Afspraken met elkaar maken via de overheid onderbreekt het gesprek met elkaar. In al deze omwegen speelt geld een rol.

Beginnen we bij het begin. Geld is een ruilmiddel tussen mensen. Een afspraak. Die goed werkt, als er vertrouwen in de onderliggende kaders is. Als ruilmiddel was het oorspronkelijk een hulpmiddel wanneer mensen zich gingen specialiseren … de bakker, de smid, de boer konden/kunnen met elkaar zaken doen. Voordat er geld was werden andere ruilmiddelen gebruikt om (tijdelijk) waarde uit te wisselen. Op heel wat eilanden werden er b.v. specifieke schelpen gebruikt om ruilhandel te ondersteunen. Nomaden sparen in vee en in juwelen.

Een bijkomend fenomeen van geld werd, dat het hielp om rijkdom op te bouwen, waar de (oorspronkelijke) waarde niet was ontstaan… waarde ‘lekt(e)’ weg uit de gemeenschap. Om dit weglekken in de gemeenschap op te vangen, is er ‘groei’ nodig… meer waarde maken dan de gemeenschap nodig heeft zodat het weglekken geen negatief effect achterlaat.

Daar waar het (door het weglekken) aan geld ontbreekt, lijkt in een op geld gebaseerde economie en samenleving opeens geen ruilhandel meer mogelijk te zijn zonder dat geld: beschikbare arbeidskrachten, materialen etc worden niet ingezet om in de behoeftes van de samenleving te voorzien (zoals woning, eten, educatie,…). Er ontstaat armoede. Een belangrijk detail: Als je vervullen van basale behoeftes bijvoorbeeld via commons [gemeenschapsgoederen] weet in te vullen, dan is er geen ruimte voor armoede.

(De Verandering van afspraken m.b.t.) Geld heeft bijgedragen aan het verstoren van de onderlinge relaties in de samenleving. Aanwijsbare facetten zijn rente over rente, verzekeringen (het verhandelen van angst), geld als zelfstandig product (obligaties, derivaten,…) en het loslaten van feitelijke waardedekking van (digitaal gecreëerd) geld. Hierdoor werd het deel van de niet-reële economie (financiële producten, speculaties) ten opzichte van de reële (feitelijk waarde-creërende) economie steeds groter, met steeds vaker een verstoring van de reële economie door bubbels die ergens in de speculatie barsten, maar waarvoor de schadedekking wél uit de reële economie wordt getrokken.

Bij het ontwikkelen van een lokale, een regionale veerkrachtige samenleving (waar economie maar één facet van is), is een belangrijke vragen: hoe voorkomen we het weglekken van waarde, van geld zodat we als gemeenschap kunnen ontwikkelen zonder (verplicht) te moeten groeien?

Bestaan er geld/waarde-systemen, die zich bewust afzijdig houden van de financiële speculaties? Die zich focussen op ruilmiddel zijn binnen een gemeenschap, waar men elkaar kent en vertrouwd? (en daarmee bedoelen we een ander vertrouwen dan ‘in de markt’) We bedoelen het vertrouwen, dat uit de relaties tussen mensen groeit, elkaar kennen, zover dat je elkaars franjes goed weer te tolereren 😉

https://www.oneworld.nl/mensenrechten/lokaal-geld-zorgt-voor-meer-economische-gelijkheid/

We gaan op onderzoek.